
یه صبح به مطب یا شرکت میرسی و کامپیوتر پذیرش روشن نمیشه. یا فایلها با پسوند عجیب قفل شدن و پیامی روی صفحهست که برای باز شدنشون پول میخواد. توی این لحظه تنها سؤال مهم اینه که آخرین نسخهی سالم اطلاعات کجاست و چقدر قدیمیه. خیلیها همین موقع میفهمن که بکآپگیری برای مطب یا کسبوکارشون یا اصلاً وجود نداشته یا ماهها پیش آخرین بار انجام شده.
چه اطلاعاتی باید بکآپ بشه؟
قبل از انتخاب روش، باید مشخص کنی کدوم اطلاعات اگه از بین بره کار میخوابه. توی یه مطب اینها معمولاً پروندهی بیماران، نرمافزار نوبتدهی، تصاویر و نتایج آزمایش، و اطلاعات مالی و حسابداریه. توی یه شرکت کوچیک، قراردادها، اطلاعات مشتریها، فایلهای حسابداری و ایمیلها. فقط فایلهای روی یه کامپیوتر مهم نیستن؛ اطلاعات داخل نرمافزارها و پایگاهدادهها، تنظیمات سرور و حتی تنظیمات تجهیزات شبکه هم گاهی لازمه.
چرا کپی دستی روی فلش کافی نیست؟
کپی کردن فایلها روی فلش یا هارد اکسترنال بهتر از هیچیه، ولی چند ضعف داره. به یادآوری آدم بستگی داره و توی شلوغی کار فراموش میشه. اگه هارد اکسترنال همیشه به همون کامپیوتر وصل باشه، باجافزار هم بکآپ رو قفل میکنه. اگه کنار همون کامپیوتر نگهداری بشه، با آتشسوزی، سرقت یا آبگرفتگی هر دو با هم از بین میرن. و فایلهایی که توی لحظهی کپی باز و در حال استفادهان، ممکنه درست کپی نشن.
قانون ۳-۲-۱ چیه؟
یه قاعدهی ساده و شناختهشده توی بکآپگیریه که هم برای مطبها و هم برای شرکتها کاربرد داره. یعنی سه نسخه از اطلاعاتت داشته باشی (نسخهی اصلی و دو بکآپ)، روی دو نوع رسانهی متفاوت (مثلاً هارد داخلی سرور و یه دستگاه ذخیرهسازی شبکهای NAS)، و یکی از نسخهها بیرون از محل. این قاعده تضمین نیست، ولی احتمال از دست رفتن همهی نسخهها با هم رو خیلی کم میکنه.
بکآپ بیرون از محل چطور انجام میشه؟
یه راه ساده اینه که یه هارد بکآپ هر هفته یا هر چند روز از مطب یا شرکت بیرون برده بشه و جای امنی نگهداری بشه. راه دیگهش ارسال خودکار بکآپ به یه فضای ذخیرهسازی بیرونیه، که باید ببینی با شرایط کار شما، بهخصوص از نظر دسترسی به سرویسها و حساسیت اطلاعات بیماران، مناسبه یا نه. اگه اطلاعات رمزگذاری بشه، حتی اگه رسانه گم یا دزدیده بشه، محتوا قابل خواندن نیست.
بکآپ خودکار و زمانبندیشده
کار بکآپگیری نباید به حافظهی کسی وابسته باشه. نرمافزار بکآپ میتونه هر شب یا هر چند ساعت، بدون دخالت کسی، نسخهی جدید رو بگیره. تناوب رو بر اساس این بذار که اگه اطلاعات از بین بره، از دست رفتن کار چند ساعت یا چند روز رو میتونی تحمل کنی. مطبی که روزانه دهها پرونده ثبت میکنه، با بکآپ هفتگی یه هفته کارش از دست میره.
یه چیز دیگه هم هست: نسخههای قدیمیتر رو هم نگه دار. اگه فایلی سه روز پیش خراب شده و بکآپ دیشب هم خرابشدهش رو گرفته، فقط با نسخهی قدیمیتر میتونی برش گردونی.
تست بازیابی: مهمترین و فراموششدهترین بخش
بکآپی که هیچوقت تست نشده، فقط یه فرضیهست. خیلی وقتها موقع نیاز معلوم میشه فایلها ناقص ذخیره شدن، رمزگذاری فراموش شده، یا اصلاً بکآپ از ماهها پیش متوقف شده. هر چند ماه یک بار، چند فایل یا یه نسخهی کامل رو روی یه سیستم جدا بازیابی کن و ببین واقعاً باز میشه و درسته. گزارش موفقیت یا خطای نرمافزار بکآپ هم باید هر چند وقت یک بار بررسی بشه. فرایند پشتیبانی چیزیه که هرگز نباید فراموش بشه.
بکآپ و باجافزار
باجافزار فایلهای روی کامپیوتر و پوشههای شبکهای که بهشون دسترسی داره رو قفل میکنه. بکآپی که همیشه به شبکه وصله و قابل نوشتنه، ممکنه همزمان قفل بشه. برای همین بهتره حداقل یکی از نسخهها آفلاین یا جدا از شبکه باشه، یا نسخههایی باشه که نشه تغییرشون داد. امنیت شبکه هم کنار بکآپ مهمه و دربارهی نقش فایروال و روتر توی مطلب جدا توضیح دادیم.
جمعبندی
سیستم بکآپ خوب سه چیز داره: خودکاره، یه نسخهاش بیرون از محله، و بازیابیش تست شده. پیادهسازیش پیچیده نیست، ولی تنظیم و پیگیری منظم میخواد. اگه نمیدونی بکآپگیری فعلی مطب یا شرکتت واقعاً کار میکنه یا نه، یا میخوای یه سیستم خودکار راه بیفته، با مکعب امن تماس بگیر.
